DẠY HỌC VẬT LÝ:
Khắc phục những quan niệm sai lệch của học sinh như thế nào?
     Có quan điểm cho rằng: “Dạy học là xây dựng cái mới trên nền cái cũ ”, theo đó trong dạy học vật lý, việc khắc phục các quan niệm sai lệch của học sinh nhằm hình thành cho học sinh những kiến thức vật lý vững chắc là rất cần thiết.
    Quan niệm của học sinh về những vấn đề, hiện tượng, khái niệm và quá trình vật lí sắp được nghiên cứu trong giờ học luôn luôn tồn tại. Quan niệm của học sinh được hình thành dần theo thời gian và bởi nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng đều có những đặc điểm giống nhau: đó là có tính phổ biến, bền vững và đa số quan niệm đều sai lệch với bản chất vật lí của khái niệm, hiện tượng và quá trình vật lí diễn ra, điều này gây nhiều khó khăn, trở lực trong dạy học vật lí. Việc khắc phục, sửa đổi những quan niệm đó là hết sức cần thiết, nhưng không thể “phủ nhận quan niệm”, “khẳng định sự thật” như phần lớn giáo viên hiện nay đang áp dụng.
  Theo lí luận dạy học hiện đại thì một trong những nhiệm vụ quan trọng của quá trình dạy học là nhằm chuyển những quan niệm sai lệch của học sinh thành những quan niệm khoa học. Chính vì vậy nên hiểu rõ những quan niệm sai lệch của học sinh và tìm ra phương pháp phù hợp để khắc phục những quan niệm đó là việc cần làm của người thầy.
   Để khắc phục quan niệm sai lệch của học sinh, người thầy phải lựa chọn phương pháp thích hợp sao cho phù hợp với phương pháp bộ môn, vừa phải phù hợp với quĩ thời gian của tiết học.
  1. Khái niệm:  – Quan niệm là sự hiểu biết của con người về các sự vật, hiên tượng, khái niệm và các quá trình tự nhiên thông qua đời sống, sinh hoạt và lao động sản xuất hàng ngày mà có. Những hiểu biết này tiềm ẩn trong bộ não và được tái hiện khi có những kích thích và có nhu cầu bộc lộ.
 – Quan niệm của mỗi cá nhân thể hiện tính cá biệt rất cao. Vì mỗi người có một tầm hiểu biết khác nhau và có cách nhìn nhận dưới một góc độ riêng.
 – Thông thường, quan niệm của cá nhân được hình thành tự phát và mang yếu tố chủ quan của mỗi người, nên thường thiếu khách quan và không khoa học.
  2. Quan niệm của HS
 2.1  Khái niệm quan niệm của học sinh
– Trong những quan niệm của học sinh có những quan niệm không phản ánh đúng với bản chất vật lí, bản chất khoa học vốn có của sự vật, hiện tượng và khái niệm vật lí, người ta gọi đó là những quan niệm sai lệch của học sinh.
– Người ta còn định nghĩa: Quan niệm của học sinh là những hiểu biết mà học sinh có trước giờ  học.
 2.2 Nguồn gốc quan niệm của học sinh
  Quan niệm của học sinh được hình thành do những nguyên nhân chủ yếu sau:
– Thực tiễn trong đời sống hàng ngày, đây chính là nguồn gốc chủ yếu hình thành quan niệm của học sinh.  
– Sự phong phú của ngôn ngữ.  
– Ngoài ra, những kiến thức có được từ những môn học khác, hoặc từ những giờ học trước đó cũng có thể đưa đến cho học sinh những hiểu biết không đầy đủ về một khái niệm mới nào đó và chính đó cũng là một trong những nguyên nhân hình thành quan niệm của học sinh.
 2.3 Đặc điểm quan niệm của học sinh
  Đa số những quan niệm của học sinh đều sai lệch so với những cái mà học sinh cần phải học. Về mặt bản chất chúng không phù hợp với những quan niệm khoa học của những cái được học tức là phần lớn quan niệm của học sinh là sai lệch với bản chất vật lí, mặt khác chúng có đặc điểm rất bền vững, nên đa số quan niệm của học sinh thường gây khó khăn trong việc dạy và học vật lí ở trường phổ thông.
  2.4 Vai trò quan niệm của học sinh trong dạy học vật lí
– Đối với những quan niệm phù hợp với bản chất vật lí nhưng chưa thật chính xác, chúng có vai trò tích cực trong dạy học.
– Đối với những quan niệm sai lệch với bản chất vật lí, thì nó trở thành những trở lực trong việc dạy học vật lí ở trường phổ thông.
  2.5. Một số biện pháp cơ bản trong việc khắc phục quan niệm của học sinh
– Với những quan niệm không sai lệch nhưng chưa hoàn chỉnh, giáo viên cần tổ chức thảo luận với học sinh nhằm bổ sung những phần chưa đầy đủ, điều chỉnh những chỗ chưa chính xác để chỉ ra cho học sinh những kiến thức khoa học cần lĩnh hội.
– Với những quan niệm sai lệch,